|
Radiofarmaca
Radioactieve geneesmiddelen kunnen door de afdeling nucleaire geneeskunde in ziekenhuizen worden ingezet om ziekten op te sporen en te behandelen. Deze zogeheten radiofarmaca zijn zeer kort houdbaar en dienen daardoor vlak voor gebruik klaargemaakt te worden. Vijf jaar geleden is GE Healthcare gestart met drie centrale bereidingsapotheken, zogenaamde radiofarmaca apotheken. Inmiddels neemt de helft van alle ziekenhuizen in Nederland hun radiofarmaca af van de GE Healthcare radiofarmaca apotheken. Daarnaast doet van de overige helft van de ziekenhuizen een groot gedeelte een beroep op de radiofarmaca apotheek bij speciale bereidingen.
Klant centraal
Bij veel ziekenhuizen leeft de wens om kwaliteitsborging voor de radiofarmaca bereidingen door te voeren. Met de komst van centrale radiofarmaca apotheken is er een goed alternatief om in deze behoefte te voorzien. De deelnemende ziekenhuizen staan voor de radiofarmaca apotheken als klant centraal. De klanten van de radiofarmaca apotheken kunnen vertrouwen op een kwalitatief juist product, verstrekt voor de juiste patiënt en afgeleverd op de juiste tijd. Daarnaast is een belangrijke toegevoegde waarde de toename in efficiëntie voor het deelnemende ziekenhuis. Aangezien de radiofarmaca apotheek de meest gangbare radiofarmaca op voorraad heeft, kunnen onderzoeken efficiënt gepland worden. De medewerkers van de apotheek staan borg voor een tijdige levering van de radiofarmaca. Dit betekent in de praktijk dat de meeste bestellingen van de radiofarmaca apotheken al in de vroege ochtenduren onderweg zijn naar hun klant.
Apotheek
GE Healthcare heeft voor haar radiofarmaca apotheken in Nederland gekozen voor drie locaties: Leiderdorp, Zwolle en Eindhoven. Er is bewust voor deze locaties gekozen, zodat de meeste ziekenhuizen in Nederland binnen anderhalf uur beleverd kunnen worden. Voor elke locatie is voldaan aan de vereiste regelgeving, zowel op farmaceutisch gebied als wat betreft de kernenergiewetgeving. Daarnaast wordt voldaan aan diverse normen zoals deze opgesteld zijn door de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuis Apothekers (NVZA) en door de Nederlandse Vereniging voor Nucleaire Geneeskunde (NVNG). In de apotheek beschikken de medewerkers over een bereidingsruimte die zowel farmaceutisch als radiologisch aan de gestelde eisen voldoet. De apotheken maken gebruik van een gevalideerd computersysteem dat specifiek voor radiofarmaca apotheken is geschreven. Dit programma voorziet in een aantal belangrijke ondersteunende taken, zoals receptverwerking, ondersteuning voor bereidingen, kwaliteitscontroles, distributie, stralingshygiëne en voorraadbeheer.
Personeel
Op elke locatie werkt een gespecialiseerd team. Dit team bestaat uit chauffeurs, bereiders en een apotheker. De specialistische chauffeurs transporteren de radiofarmaca naar de ziekenhuizen. De radiofarmaca bereiders zijn verantwoordelijk voor het behandelen van de recepten en het bereiden van de radiofarmaca. De apotheker is verantwoordelijk voor het dagelijkse management van de apotheek, zowel voor het farmaceutische deel als het radiologische deel.
Bereiden
De werkzaamheden in de apotheek starten met de ontvangst van een recept. De gegevens van het recept worden verwerkt in het computersysteem, waarbij er altijd een extra controle plaatsvindt op onder andere dosering. Na dit zogenoemde aanschrijven van het recept wordt er begonnen met de bereiding van het radiofarmacon. Bij de bereiding van de radioactieve geneesmiddelen wordt in veel gevallen uitgegaan van het radioactieve Technetium (99mTc). Technetium wordt dagelijks verkregen uit Molybdeengeneratoren. De bereidingen vinden plaats in veiligheidswerkbanken. Voor elke patiënt wordt een juiste dosis opgezogen in een injectiespuit. Vervolgens wordt de spuit apart verpakt in een loodkoker, die met een krimpfolie wordt verzegeld. Een bereiding die ook door de apotheken wordt uitgevoerd is de bloedcellabeling. Bij de bloedcellabeling wordt bloed van patiënten opgehaald in het ziekenhuis en dit dient binnen zes uur weer bij de patiënt te worden teruggespoten. De bereiding vindt plaats in een aparte veiligheidswerkbank. Het zal duidelijk zijn dat de medewerkers van de apotheek hiermee zorgvuldig werken en te allen tijde voorkomen dat producten kruisen.
Kwaliteitscontrole
Om de klant een kwalitatief goed product te kunnen garanderen worden op alle bereide radiofarmaca kwaliteitscontroles uitgevoerd. Pas als een radiofarmacon aan alle eisen voldoet wordt deze bij de afdeling nucleaire geneeskunde afgegeven. Van elk bereid radiofarmacon worden de bereidings- en kwaliteitsgegevens bewaard. Op deze wijze is ook voor de klant altijd inzichtelijk dat er een kwalitatief goed product is ontvangen.
Transport
Alle patiëntendoses worden in de bereidingsruimten in met lood afgeschermde en verzegelde kokers verpakt. Deze loodkokers worden vervolgens in transportkoffers verpakt. De transportkoffers worden door de chauffeurs van de apotheek afgeleverd bij de ziekenhuizen. De chauffeurs dragen zorg voor aflevering op de juiste tijd en volgen de procedures die in overleg met de klant zijn gemaakt.
Bereikbaarheid
De apotheek is op werkdagen geopend van 4.00 uur tot 17.00 uur. Ook buiten openingstijden is de apotheek voor de klant bereikbaar. Zij kan 24 uur per dag, 7 dagen per week de apotheek bereiken voor spoedbereidingen.
Tenslotte
Met de komst van drie radiofarmaca apotheken in Nederland kan worden gekozen voor een centrale bereiding van radiofarmaca. Dit geeft een optimale waarborg voor kwaliteit, waarbij voldaan wordt aan de wetgeving en aan de door de beroepsgroep gestelde normen. De radiofarmaca apotheken leveren op basis van een recept bereidingen voor de individuele patiënt, waarbij de deelnemende ziekenhuizen kunnen profiteren van een optimale flexibiliteit.
Met dank aan:N. Schreuder, RFA Nederland
| 
